نویسنده شدن؛ تمرین دیدن و بازنویسی کردن
نویسنده شدن فقط به داشتن ایدههای فراوان وابسته نیست؛ به توانایی دیدن، پرسیدن و دوباره ساختن نیز نیاز دارد. بسیاری از اتفاقهای زندگی در نگاه اول ساده و تکراری به نظر میرسند، اما نویسنده کسی است که در میان همین لحظههای معمولی، جزئیاتی را میبیند که دیگران از کنار آن عبور میکنند.
یک نگاه، یک سکوت، یک حرکت کوچک، یک گفتوگوی کوتاه یا حتی یک خاطرهی فراموششده میتواند آغاز یک داستان باشد. نویسنده باید به جهان اطراف خود با دقت بیشتری نگاه کند؛ زیرا داستانها اغلب در جاهایی پنهان شدهاند که کمتر دیده میشوند.
یکی از مهمترین مهارتهای نویسنده، بازنویسی است. اولین نوشته همیشه بهترین نوشته نیست. همانطور که یک مجسمهساز با تراشیدن و اصلاح کردن به اثر نهایی میرسد، نویسنده نیز با حذف، تغییر و دوباره نوشتن، متن خود را کاملتر میکند.
نویسنده باید صبور باشد. رشد قلم به زمان نیاز دارد. گاهی نوشتهای که امروز ضعیف به نظر میرسد، بخشی از مسیر یادگیری است. هر جملهای که مینویسیم، تمرینی برای شناخت بهتر زبان و خودمان است.
همچنین نویسنده باید شنوندهی خوبی باشد. شنیدن حرفهای مردم، توجه به شیوهی صحبت کردن آنها، شناخت احساسات و تناقضهای انسانی، به ساختن شخصیتهای واقعی کمک میکند.
در نهایت، نویسندگی یعنی ترکیب تجربه، تخیل، مطالعه و تمرین مداوم. نویسنده با هر بار نوشتن، جهان درونی خود را بهتر میشناسد و راه تازهای برای بیان آن پیدا میکند.
تمام دانشمندان هم اشتباهی در کشف دانش خود داشتند.بطور یقین داشتند. تمام نویسندگان هم نوشتههای بد داشتند.اصلا اگر این خطا و اشتباه نباشد ما چیزی یاد نخواهیم گرفت.
قصههای معمولی زندگی را طوری روایت کن که دیده شوند
شما هم کتابهایی از نویسندگان بزرگ و مطرح خواندید و موضوع داستان به نظرتان خیلی معمولی آمده است. از دل روزمرگیهای زندگی نوشته شده است. اما نکته مهم مفهوم داستان است. نحوه روایت داستان است بعداز خواندنش چیزی را یاد گرفتیم. یا تلنگری خوردیم.یا به هیجان آمدیم. یابه فکر فرو رفتیم. مهمتر نحوه نوشتن است.
این همان چیزیه که باید در نوشتن به آن توجه کنیم. اتفاقهای معمولی و دیده نشده که نویسنده طوری مینویسد که دیده شود.
ایدهها و موضوع های داستانها تکراری هستند. مثلن: عشق، مرگ، جدایی، خیانت، فداکاری …. اما هرکدام نسبت به تجربه زیستی یک نویسنده متفاوتاند. یک نویسنده فقط روایت میکند قضاوت نمیکند. اگر به نوشتن و نویسندگی علاقه داری شروع کن. اگر شروع کردی استمرار داشته باش. دلسرد نشو. نوشتههایتان را به اشتراک بگذارید. از هیچ انتقادی هراس نداشته باشید. بعداز مدتی میبینید هیچ چیز برایتان مهم نیست جز هدفتان. برای نوشتن و رسیدن به ایده داستان و یا مقاله یا هرچه شما مدنظر دارید، مطالعه و خواتدن کتاب از نویسندگان و مترجمان خوب به شما دانشی میدهد.
دانش آشنایی با نثرِ نوشتن و کلمات را درست و به جا در دل نوشته نشاندن. هرچه بیشتر بنویسید و بخوانید، نوشته هایتان پرمغز میشود. میتوانید از کتابها و فیلمها نکته برداری کنید. میتواتید از زندگی اطرافیان الهام بگیرید. میتوانید خاطرات را تبدیل به داستانی جذاب کنید. هرجملهای برایتان جذاب بود، بنویسید.هر ایدهای به ذهنتان رسید، یادداشت کنید.
شما منحصر بهفرد هستید. چیزی که شما مینویسید ذهن و نثر شماست.خیلی از استعدادها در همین نوشتن کشف میشوند. به دنیای درون خود بروید و بنویسید.
نوشتن فقط نوشتن نیست!
هر نویسنده، پیش از نوشتن باید بداند چه لحن و چه زبانی مناسب متن اوست.
چون هر متن، شکل و هدف خاص خودش را دارد:
۱. متن ادبی: شاعرانه و تصویری، برای برانگیختن حس.
۲. متن رسمی ساده: واضح، منظم، برای انتقال دقیق پیام.
۳. متن کتابت: دقیق و بینقص، مناسب چاپ و انتشار.
4. متن محاورهای: خودمانی و صمیمی، شبیه زبان گفتوگو.
5. متن ساختاری یا تبلیغاتی: کوتاه، هدفدار، برای شعار یا محتواهای طراحیشده.
نویسندهی حرفهای میداند کی باید رسمی باشد، کی شاعرانه، و کی مثل یک دوست بنویسد.
تو انتخاب میکنی متنات چطور لباس بپوشد.
راز حرفهای شدن: شناخت زمان و روش فردی
هر کس برای حرفهای شدن و رشد اندیشه، نیاز دارد که راه و شیوهی مخصوص به خود را پیدا کند؛ راهی که با ساختار فیزیکی و روحی او هماهنگ باشد.
مثلن من برای نوشتن، تنها به نوشتن روزمره اکتفا نمیکنم. مطالعه، جستوجو و نوشتن در موضوعات گوناگون است که قلمم را گرمتر و ذهنم را بازتر میکند.
بازده زمانی هر کس متفاوت است. ساعات روز برای هر فرد معنا و کیفیت خاصی دارد. بنابراین، ساعت بدن خود را بشناسید و زمان طلایی کارتان را پیدا کنید؛ خارج از آن چارچوبهای اداری که اجبار بیرونی آن را تعیین میکند.
فرآیند خلق یک شخصیت
فرآیند خلق یک شخصیت مانند آشنایی با یک دوست رفتار کنید. بگذارید صحبت کنند. ببینید چه چیزی کشف میکنید. انتظار نداشته باشید که در همان اولین باری که آنها را روی صفحه میبینید، کاملاً بشناسید. گذشته و اسرار آنها را کشف کنید. اجازه دهید شما را شگفتزده کنند.هرچه به ذهنتان میرسد بنویسید. کم کم خواهید دید شخصیت داستان خودش را نشان میدهد.
مریم سلیمانی